MedFiz@Online-EKİM-KASIM 2020 SAYI: 29
Dergiye Erişmek İçin Tıklayınız
MERHABA
Bir kez daha “Uluslararası Medikal Fizik Gününü“ kutluyoruz. Maalesef, COVID-19 salgını nedeniyle yüz-yüze bir etkinlik
yapmak olanağından yoksunuz. Hem ülkemizde, hem de dünyada.
Her yıl olduğu gibi, IOMP (The International Organization for Medical Physics)’un bu yıl için belirlediği bir sloganı var. İngilizcesi “Medical Physicist as a Health Professional” Türkçemize, “Bir sağlık çalışanı olarak Medikal Fizikçi” olarak tercüme edebiliriz.
Bu sloganın seçilmesinin amacı, dünyada hala medikal fizikçilerin sağlık çalışanı olarak görülmemesinden kaynaklanıyor. Medikal fizikçiler, hastaların tanı ve tedavileri yanında, hasta, personel ve halkın radyasyondan korunma gibi çok önemli bir görevi yerine getiriyorlar. Tüm dünyada, meslektaşlarımız temel işlevleri ile birlikte COVID-19 salgınına karşı alınacak önlemlerde ön saflarda yer aldılar, yoğun çaba gösterdiler.
Bu arada, internet ortamında medikal fizik günü ile ilgili olarak bir üçleme dikkatimizi çekti.
We cruch cancer
We make radiation visible
We make medicine better
Yani,”Radyasyonu görünür kılıyoruz, Tıbbın daha iyi uygulanmasını sağlıyoruz, Kanseri yok etmeyi hedefliyoruz” şeklinde tercüme edebiliriz. Daha güzel tercümeler de yapılabilir. Medikal Fizikçi tanımını en az sözle fakat büyük bir içerikle anlatma sanatının bir sonucu bu üçleme.
Bu yıl, medikal fizik günü ile ilgili olarak bir yenilik yaptık. Medikal fizikçi arkadaşlarımızdan 7 Kasım 2020 ile ilgili olarak duygularını yazmalarını istedik. Bu yazıların sayısı sınırlı olarak düşünülebilir. Ancak, daha sonraki sayımızda da meslektaşlarımızın görüşlerine zevkle yer verebiliriz.
Bu sayımızda, dostumuz Medikal Fizik Uzmanı Basri Günhan arkadaşımızın kaleme aldığı medikal fiziğin günümüzdeki önemi üzerine değinen ”Klinikte medikal fiziğin rolünü yeniden tanımlama ve vurgulama” başlıklı AAPM 3.0 raporunun geniş özet tercümesine yer verdik. Yazıda, medikal fizik günü nedeniyle ilgili şu cümleyi burada tekrarlamak istiyoruz: “Bir medikal fizikçi, hem bir bilim insanı hem de insan sağlığına katkıda bulunan bir uzmandır. MP3.0 ; medikal fizik içerisindeki kültürü güçlendirmek için stratejiler akıl etmekte olup bu şekilde fiziğin insan sağlığına olan etkisini etkin ve anlamlı bir şekilde ilişkilendirmek istemektedir.”
AAPM, Medical Physics(MP)’dergisinin Mayıs 2020 (Volume 47/Issue:5) tarihli sayısı büyük oranda “Makine Öğrenmesinin (MÖ) Modern Medikal Fizikteki Rolü” konusu üzerine yoğunlaştı. Bu alanda değişik uzmanlardan alınan makaleler okuyuculara sunuldu.
MP Dergisinin Yapay Zeka(YZ)’nın önemli bir kolu olan Makine Öğrenmesi ile ilgili makalelerinini çok kısa özetleri ile sınırlı tutarak meslektaşlarımıza sunmak istedik. Amacımız ilk kez online dergimizde MÖ ve Yapay Zeka konusuna yer vererek tartışılmasına aracılık etmektir. Yoğun istatistik ve matematik, yoğun yeni kavramlar içeren bu yapının öğrenilmesinin bu özet yazı ile olanaklı olmadığını biliyoruz.
Ancak bu özeti bir başlangıç olarak görmek gereklidir. Yazıda geçen bazı İngilizce kelimeleri Türkçeleştirmek için çaba göstermedik ve orijinal adı ile kullandık. İleriki günlerde bu kelimelerin Türkçe anlamlarına kavuşacağını umuyoruz.
Daha sonraki sayılarımızda YZ ve MÖ konularına sürekli yer vermek istiyoruz. Sizlerden gelen istek, öneri ve yazılar doğrultusunda. Böylesine önemli olarak gördüğümüz bu alanın değerli meslektaşlarımız tarafından sahip çıkılıp çoğaltılmasının önemini burada vurgulamak istiyoruz. Yapay Zeka konusunda Medikal fizikçilerin yeri ile ilgili yazıda dile getirilen görüşü buraya da taşımak istiyoruz: “Medikal fizikçilerin YZ konusunda klinik ile teknoloji arasında bir köprü ve en uygun ve benzersiz bir itici rolü olduğu, yeni teknolojileri geliştirmeye yönelik en başarılı meslek olduğu tıp ve özellikle radyasyon onkolojisi alanında tartışmasız kabul edilmektedir.”
Uluslararası Medikal Fizik Günümüzü en iyi dileklerimizle kutluyoruz.
Son cümlemizi MedFiz@Online elektronik dergimizi 5 yıl boyunca yaşatan meslektaşlarımıza teşekkür ederek bitiriyoruz.
Saygılarımızla.
Haluk ORHUN